Z zadowoleniem zaobserwować można w Polsce rosnące zainteresowanie właściwie realizowaną wentylacją wnętrz mieszkalnych. Efektowne wykonanie nie gwarantuje jednak satysfakcji użytkownika. Kluczową sprawą jest odpowiednia koncepcja uwzględniająca specyfikę wnętrza. Świadomość społeczna wzrasta, nie eliminuje jednak pomyłek wynikających z braku znajomości, bądź dostępności korzystnych rozwiązań technicznych. Wiele osób zaczyna dostrzegać wagę problemu jaki stanowi skażenie atmosfery i bezpośredni wpływ tego faktu na nasze życie. Co ciekawe jednak – niewielu zdaje sobie sprawę, że problem zanieczyszczenia powietrza istnieje również w ich własnym domu. W wyniku wzrostu znaczenia efektywności energetycznej szczelne budynki stały się częstym zjawiskiem. Podejmując tego typu działania skutecznie oddzielamy się od świata zewnętrznego. Nowe, a także masowo modernizowane obecnie mieszkania stają się cieplejsze. Czy są jednak bardziej zdrowe?

Wysoka szczelność pomieszczeń sprzyja pojawianiu się pleśni i grzybów działających destrukcyjnie zarówno na budynek, jak i użytkownika. Kondensacja pary wodnej i przenikanie jej w głąb przegród budowlanych obniża ich izolacyjność termiczną. Paradoksalnie więc – docieplanie ścian zewnętrznych może nie przynieść pożądanych oszczędności energetycznych.

Odmienną kategorię kosztów stanowią straty na zdrowiu użytkownika lokalu. Człowiek wdycha około 500 litrów powietrza na godzinę, a podczas wysiłku fizycznego nawet osiem razy więcej. Powstaje pytanie – jaki jest skład owej „życiodajnej substancji”? Stwierdzonym naukowo faktem jest, że cząstki zanieczyszczeń mniejsze niż 1 mikron ( sierść zwierząt, naskórek, roztocza, zarodniki grzybów i pleśni) stanowią aż 90% wszystkich cząstek zawieszonych w powietrzu! Należą one do najsilniejszych alergenów. Z chwilą przedostania się do płuc ograniczają ich efektywność, w efekcie końcowym natomiast nasz stan psychofizyczny. Przyczyny zanieczyszczeń otaczającego nas powietrza są różnorodne. Zaliczyć do nich można:

• naturalne – mikroorganizmy, pyłki roślin,
• migrujące ze środowiska zewnętrznego – pyły, gazy,
• konstrukcyjne – emitowane z materiałów budowlanych i wykończeniowych,
• bytowe – powstające w wyniku spalania gazu, palenia tytoniu, stosowania środków czystościowych.

Nadmierna szczelność bywa zdradliwa. Dążąc do minimalizacji hałasu zamykamy dostępne otwory wentylacyjne. Niestety – nie odczuwamy wówczas zagrożeń zatruć w powietrzu – większość szkodliwych substancji jest bowiem bezwonna. Przykładem obrazującym powagę sytuacji jest mała kuchnia, w której – przy zamkniętym oknie, bez wentylacji – w kilka minut po włączeniu kuchenki gazowej stężenie trującego tlenku węgla przekracza kilkunastokrotnie wartości dopuszczalne (a stężenie trujących tlenków azotu przekracza kilkudziesięciokrotnie wartości dopuszczalne dla naszego zdrowia). Prawdą jest, że często nieświadomie stwarzamy bardzo niekorzystne warunki życiowe w pomieszczeniach, w których spędzamy gros wolnego czasu. Wiele polskich rodzin zastanawia się, dlaczego pomimo tak wielkiej troski, z jaką przystąpili do budowy lub remontu domów, tak starannego doboru nowoczesnych materiałów budowlanych i dbałości wykonawców o ich należyte wykorzystanie, w ich mieszkaniach brakuje powietrza. Problemem stają się wilgotne ściany, zaparowane okna, mokre ręczniki, odpadające tapety, pleśń, oraz uciążliwy zaduch.

Systemy wentylacji z odzyskiem ciepła

W nowoczesnych krajach, w których wcześniej niż w Polsce zdano sobie sprawę z konieczności minimalizacji zużycia energii, problematyka zdrowego mieszkania jest bardziej eksponowana. Rozwiązaniem – skutecznie zdającym egzamin praktyczny – stają się systemy kontrolowanej wentylacji mechanicznej uwzględniające powyższe czynniki. Ich zastosowanie warunkowane jest głównie ceną systemu i kosztami eksploatacji. Uwzględniając powyższe -najlepszymi wydają się być rozwiązania pozwalające na odzysk ciepła z powietrza.

W państwach o podobnych warunkach klimatycznych – Niemczech, Wielkiej Brytanii, Danii, Szwecji – stosuje się w domkach jednorodzinnych agregaty wentylacyjne z rekuperatorem ciepła. Zasadniczą ich cechą jest, że zarówno ilość jak i jakość powietrza dostającego się i wydostającego się z budynku powietrza jest kontrolowana.

Zasada działania

Rekuperator podłączony jest do systemu kanałów wentylacyjnych. Składa się z minimum dwóch wentylatorów (nawiewnego i wywiewnego), filtra powietrza oraz krzyżowego wymiennika ciepła wykonanego z tworzywa sztucznego UPVC. Wymiennik stanowi „duszę” systemu umożliwiającą odzysk energii cieplną “ukrytej” w powietrzu usuwanym.

Powietrze zużyte ma temperaturę wyższą od powietrza nawiewanego (świeżego). W rekuperatorze powietrze usuwane oddaje ciepło powietrzu nawiewanemu. W tradycyjnych systemach wentylacji mechanicznej należy podgrzać nawiewane powietrze nagrzewnicą elektryczną lub wodną – co oczywiście wiąże się ze znacznym wzrostem kosztu eksploatacji takiego systemu. Zastosowanie agregatu wentylacyjnego z rekuperatorem krzyżowym pozwala na odzysk do 70 % ciepła z powietrza usuwanego na zewnątrz budynku. Oznacza to, że przez większą część roku wentylujemy mieszkanie unikając dopłat za dogrzewanie nawiewanego powietrza.

Dla zapewnienia ciągłości pracy systemu (szczególnie istotne w ekstremalnych warunkach letnich i zimowych), urządzenie wykorzystuje 2-stopniowy regulator ilości powietrza i nagrzewnicę podgrzewającą wstępnie powietrze nawiewane. Cały układ jest prosty w montażu i może współpracować z systemem okapu kuchennego, pod warunkiem przefiltrowaniu powietrza usuwanego przez okap.

Dobór urządzenia

Stosowany typ rekuperatora uzależniony jest od wymaganej wydajności (krotności wymian powietrza w ciągu godziny). Zgodnie z powyższym niezbędna jest znajomość specyfiki wnętrza. W praktyce – urządzenia typu REKU320 , RE100R stosuje się do wentylacji kilku pomieszczeń lub całych domów. Są one podłączane do instalacji wentylacyjnej, ukrytej na strychu lub w przestrzeni sufitu podwieszanego. Do połączenia z króćcami wylotowymi urządzenia można zastosować sztywne lub elastyczne przewody wentylacyjne Æ100. Urządzenia typu RE100 , RE100S , RE200 przeznaczone są do wentylacji miejscowej. Oznacza to, że powietrze dostarczane jest bezpośrednio do pomieszczenia i wywiewane z niego przez ścianę zewnętrzną budynku.

Dla domku o pow. Około 150 m2 polecić można urządzenie typu REKU 320, lub REKU400.

Przy normalnej eksploatacji urządzenia zapewnia ono odpowiednią wymianę w całym domu (0.5 – 1 wymiany / godz.).

Sterowanie wydatku powietrza realizowane jest za pośrednictwem regulatora, który optymalizuje pracę wentylatorów (np. podczas pracy nocnej). Stosuje się dwu – lub sześciostopniowe regulatory prędkości. Alternatywę stanowi instalacja czujnika wilgotności.

Warto przeanalizować rozważaną kwestię – najlepiej na etapie projektu pozwalającym uniknąć późniejszych modernizacji i zmian konstrukcyjnych To, co otrzymujemy w zamian to ZDROWIE I UCZUCIE ŚWIEŻOŚCI, którego będziemy doznawać sami oraz ,które pozwoli zwrócić uwagę przekraczających nasze progi gości.